Sınıf Öğretmenim

  • Full Screen
  • Wide Screen
  • Narrow Screen
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size

Kâğıt Çalışmaları

E-posta Yazdır PDF


Kâğıt çalışmaları çocukların severek ilgilendikleri ve gelişimlerini birçok yönden destekleyen çalışmalardan birisidir. Önemli olan bu ilgiyi doğru bir şekilde yönlendirmek ve çocukların gelişimlerine katkıda bulunacak biçimde kullanmaktır. Kâğıt çalışmalarını çocukların engel durumlarına ve gelişim düzeylerine uygun düzenlemek gerekir.

Kâğıt çalışmalarının çocuğun gelişimine etkisi şöyle sıralanabilir:

  • Çocukların el becerilerini geliştirmelerine imkân sağlar.
  • Birçok malzeme ve araç ve gereci tanır ve nasıl kullanılacağını öğrenir.
  • Bir işi başarmanın ve bir eser ortaya koymanın mutluluğunu hissederler. Özgüvenleri gelişir.
  • Şekil, uzun-kısa, renk gibi kavramların gelişmesine yardımcı olur.
  • Yaratıcılıklarının gelişmesine yardımcı olur.
  • El-göz iş birliğinin gelişimini destekler.
  • Görme engelli bireylerde dokunarak değişik nesneleri ve değişik dokuları tanıma imkânı sağlar. Dokunma ve hissetme duyusunun gelişimi destekler.
  • Az görenlerde el-göz, körlerde kulak-el iş birliğinin gelişimini destekler.
  • Seçim yapma ve karar verme yeteneklerini geliştirir.
  • Kuralları öğrenme, yardımlaşma, paylaşma ve grup çalışmalarına katılmayı öğrenir.
  • Kendi işini planlamayı, uygulamayı, sonuçlandırmayı başarır ve bağımsız bir kişilik gelişmesine yardımcı olur.

Kâğıt çalışmalarında kullanılan araç ve gereçler şunlardır:

  • Cetvel
  • Gönye
  • Pergel
  • Kalem
  • Zımba
  • Tel zımba
  • Yapıştırıcı

Kâğıt çalışmalarında çeşitli cinste kâğıt kullanabilir. Bunları şöyle sıralayabiliriz:

  • Resim kâğıdı
  • Fon kâğıdı
  • Hediye paketi kâğıtları
  • Kese kâğıdı
  • Elişi kâğıdı
  • Gazete kâğıdı
  • Ambalaj kâğıdı
  • Mülaş kâğıdı
  • Dergi sayfaları
  • Teksir kâğıtları
  • Krapon kâğıdı
  • Karton
  • Tuvalet kâğıdı
  • Takvim ve afişlerin renkli yüzeyleri
  • Mukavva
  • Duvar kâğıdı parçaları

Kâğıt çalışmaları uygulanırken dikkat edilecek noktalar şunlardır:

  • Kâğıt çalışmalarında kullanılacak araç ve gereçler çocuklar rahat kullanılabileceği nitelikte olmalıdır (Sivri uçlu makaslar, delici ve batıcı malzemeler kullanılmamalıdır.).
  • Yapılacak çalışma çocukların engel durumu ve gelişim özelliklerine göre planlanmalıdır. Etkinlik çocuklara göre çok basit ya da çocukların seviyelerinin üstünde olmamalıdır.
  • Çalışmalar basitten karmaşığa doğru planlanmalıdır.
  • Öğretmen çocuklara sürekli örnek vermekten kaçınmalı, amaç doğrultusunda rehberlik ederek çocukları yönlendirmelidir.
  • Kâğıt çalışmalarında çocuklara yeterli süre tanınmalı, kullanılacak araç ve gereçler önceden hazırlanmalıdır.

Kâğıt Çalışmalarında Kullanılan Temel Teknikler

Kâğıt çalışmalarında belli teknikler kullanılır. Bu teknikler yırtma-yapıştırma, kâğıt kesme, kâğıt yuvarlama, kâğıt katlama, buruşturma teknikleridir.

Ayrıca kâğıt çalışmalarında birkaç teknik bir arada kullanılarak farklı kompozisyonlar oluşturabilir.

Çocuklara temel tekniklerle çalışma yaptırılmadan önce makas tutma, kâğıt yırtma, kesme, buruşturma, yuvarlama delme gibi becerileri geliştirici çalışmalar yaptırılmalıdır. Çocuklar bu çalışmalarda beceri kazandıktan sonra planlı temel tekniklerin kullanılarak uygulanması yararlı olacaktır.

Kâğıt Yırtma-Yapıştırma

Herhangi bir alet kullanmadan kâğıdı istenilen şekilde koparmaya yırtma tekniği denir. Çocuklar resim kâğıdına istedikleri resmi çizerler. Gazete ve dergi sayfalarından kopardıkları kâğıt parçalarını çizilen resmin üzerine yapıştırırlar ya da resim çizmeden kâğıtları yırtıp yapıştırarak resim çalışması yaparlar.

 

  • Kâğıt Kesme

Kâğıda çizilen herhangi bir şekli kesip çıkarmaya kâğıt kesme denir. En çok kullanılan tekniklerden bir tanesidir. Kesme çalışmalarında çocukların yaşları, becerileri ve engel düzeyleri çok iyi bilinmelidir. Henüz makas tutmasını bilmeyen bir çocuktan bir daireyi kesip çıkarması beklenemez. Çocuğa önce makas tutma ve düz çizgi üzerinden kesme çalıştırmaları yaptırılır sonra renkli dergiler verilir ve basit şekilde kesmesi istenir. Ardından ayrıntılı şekillerin kesilmesine geçilir.




> Kâğıt Yuvarlama

İnce karton, el işi kâğıdı, fon kâğıdı, dergi sayfaları gibi kâğıtlardan kesilmiş şeritlerin, kalem gibi bir araçla ucundan tutup yuvarlayarak kullanma işlemine denir. Kâğıt yuvarlama tekniği ile çeşitli süslemeler, şapkalar, taşıtlar, insan ve hayvan figürleri yapılabilir.



Kâğıt Katlama

Kâğıda istenilen şekilde kesin hatlar kullanarak şekil vermeye kâğıt katlama denir. Katlama tekniği mukavva hariç her türlü kâğıtla çalışılabilir. Kâğıt katlama tekniği ile çeşitli etkinlikler yapılabilir. Kedi merdivenleri, bardak, hayvan figürleri, taşıtlar, fenerler, sepet vb. bunlardan bazılarıdır.

  • Kâğıt Buruşturma

Kâğıdın parmakla ya da avuç içince çeşitli boyutlarda buruşturularak yuvarlak toplar oluşturarak kullanılmalıdır. Kâğıt buruşturma çocukların çok severek yaptıkları çalışmalardan biridir. Özellikle özel alt sınıflarda çok kullanılan ve başarılı sonuçlar alınan bir tekniktir.

 

Kâğıt çalışmaları ile yapılabilecek uygulamalar şunlardır:

> Süslemeler

Kâğıt çalışmaları ile yapılan çalışmaların başında gelir. Süslemeler için daha çok renkli krapon kâğıdı, dergi sayfaları, el işi kâğıdı, fon kâğıdı ve karton kullanılır.

Kâğıttan yapılan süslemeler şunlardır:

Zincirler: El işi kâğıtları uzun şeritler hâlinde kesilir. Şeritler birbirinin içinden geçirilerek iki ucu yapıştırılır. Zincirler çok çeşitli şekillerde hazırlanabilir.

Kedi merdiveni: Krapon kâğıdı ile yapılan bir süslemedir.

Kâğıt fener: Renkli karton, fon kâğıdı veya el işi kâğıdı kullanılır. Fon kâğıdı dikdörtgen şeklinde hazırlanır. Tam ortadan ikiye katlanır. Katlanan yerden belirli aralıklarla kenarı 3,5 cm kalıncaya kadar çizilir ve kesilir. Dikdörtgen açıldıktan sonra iki kenar yapıştırılarak ince bir sap ilave edilir. Değişik şekillerde de yapılabilir.

 

Mobil: Mobillerin pek çok çeşitleri vardır. İstenilen figürleri kesilir. Farklı uzunluklardaki iplere dizilir. Tahta çubuklara tutturulur. Sınıfın yüksekte bir yerine asılır.

Çiçek yapımı: Çiçek yapımı için en uygun kâğıt, kolay bükülen krapon kâğıdıdır.

Krapon kâğıdından çeşitli çiçekler yapılabilir.

> Şapka-Çanta ve Maskeler

Şapka ve çanta yapımı için karton, gazete kâğıdı vb. kullanılır. İki sayfalı gazete kâğıdı alınır ve katlı kenar yukarı gelecek şekilde tutulur. Sonra katlı kenarın tam ortası bulunur. Buradan aşağı dik bir çizgi çizilir. Bu orta noktadan sağ üst köşeye kadar olan kenarı çizginin tam üstüne gelecek şekilde katlanır. Sonra sol tarafta böyle katlanır. Aşağıda şerit şeklinde kalan iki kat fazlalığın üstte kalan katı yukarı doğru iki defa kıvrılır. Sağda ve solda kısa kenarlar, çocuğun başına göre taban dik bir katla arkaya kıvrılır. Sonra alttaki kısım yine iki defa arkaya kıvrılır. Bu katlamaları öğretmen çocuklara göstererek beraber yapmalıdır. Özel günlerine kutlamalarında mukavva ve kartondan çeşitli süslü şapkalar ve çantalar yapılabilir. Şapka ve çantalar kedi merdivenleri, uzun şeritler ve yaldızlı kâğıtlarla süslenebilir.



Maskeler, karton ve fon kâğıdından yapıldığı gibi kese kâğıdından da yapılabilir. Maske yapılacak kese kâğıtları çocukların başına sığabilecek büyüklükte ve kolay yırtılmayan kâğıttan yapılmış olmalıdır. Maske yapımı için alınan kese kâğıtlarına istenilen hayvan ya da insan figürü çizilir. Göz, ağız yerleri kesilerek çıkarılır. Boya ve şeritlerle istenilen şekilde süslenir.

> Mozaik

El işi kâğıdı ya da dergi sayfalarından küçük kareler kesilir. Bu kareler mozaik gibi yan yana yapıştırarak resim yapılır.

  • Boncuk

Renkli el işi kâğıtlarından ya da dergi sayfalarından dik üçgenler kesilir. Bunu öğretmen hazırlamalıdır. Çocuklar her bir üçgeni kalın kenarından ucuna doğru kibrit, kürdan veya ince çubuğun üzerine sararlar. Üçgenin ucu yapıştırılır. Kuruyunca kürdan ve çubuk çıkarılır. Hazırlanan boncuklar ise dizilerek kullanılır.

  • Yelpaze

Kâğıt, akordeon gibi katlanır. Ortadan kıvrılır. Ortada yan yana gelen kenarları yapıştırılır.

  • Seri Resimler

Kâğıt akordeon gibi katlanır. En üste resim çizilir. Resmin kenarlarından kesilir. Resmin her iki yanında kesilmedik yerler kalmalıdır ki seri resim elde edilsin (el ele tutuşan çocuklar, yan yana ağaçlar gibi.).

  • Dokuma

Dokuma karton veya kâğıt öğretmen tarafından hazırlanır. Kâğıda eşit aralıklarla yatay çizgiler çizilir. Bunlar kenarlara kadar ulaşamaz. Kâğıt çizgilerin üzerinden kesilir. Ayrıca dergi ve el işi kâğıdından kesilmiş şeritler hazırlanır. Her şerit, çizgi çizgi kesilmiş kâğıdın dilimlerinin bir altından bir üstünden geçirilerek dokuma elde edilir.

  • Artık Malzeme Çalışmaları

Günlük yaşantımızda evlerimizde, okulda kullandıktan sonra genellikle çöpe atılan fakat özelliği bozulmamış birçok malzeme vardır. Artık malzemelerle çocukların yaratıcılıklarını ortaya çıkaran pek çok etkinlik yapılabilir. Bu artık malzemeler, çocuklar için satın alınan pek çok pahalı oyuncaktan daha değerlidir.

Artık malzemeleri şöyle sıralayabiliriz:

  • Mukavva kutular
  • Plastik şişeler
  • Bitmiş makaralar
  • Şampuan, deterjan kutular
  • Düğmeler, boncuklar
  • Yünler, ipler, tüyler
  • Kâğıt havlu, tuvalet kâğıdı ruloları
  • Deri parçaları
  • Dergiler
  • Çam kozalakları, ağaç kabukları
  • Yumurta kolileri
  • Kavanozlar
  • Deniz kabukları
  • Çakıl taşları
  • Şişe kapakları, mantarlar
  • Tebrik kartları
  • Kuru çiçekler ve yapraklar
  • Kumaş artıkları
  • Çeşitli tahıllar
  • Köpük tabaklar
  • Plastik bardak ve tabaklar
  • Kavanozlar
  • Kuru yemiş  kabukları

Artık malzemeler   öğretmen   tarafından gözden geçirilip çocukların sağlığı ve estetik

gelişimleri göz önünde bulundurularak kullanılır duruma getirilmelidir. Bunun için temizlenmesi gerekenler yıkanır, üzerlerinde çocuğa zarar verecek materyaller varsa çıkarılır. Yün, deri ve kumaş parçaları çocukların kullanabileceği boy ve biçimlerde kesilir. Daha sonra malzemeler gruplanır ve ayrı ayrı kutular içinde çocukların istedikleri zaman ulaşabilecekleri bir dolaba yerleştirilir. Artık malzemelerin kullanılabilecek duruma getirilmesi, çocuklarda ilgi ve motivasyonu artıran önemli bir faktördür.

Artık malzemeler, çocukların proje çalışmaları için çok elverişlidir. Proje çalışmasında birkaç çocuk bir arada ilgilerini çeken bir konu üzerinde çalışabilir.

Proje çalışmaları çocuklar arasında etkileşimi ve iş birliğini kolaylaştırır. Eğitimde proje çalışmalarına yer verilmeli ve çocuklar yönlendirilmelidir.

Artık malzeme çalışmalarında çocukları özgür bırakmalı, istedikleri tekniği ve materyali kendileri seçip karar vermeli ve yönlendirici örnekler vermekten kaçınılmalıdır.

Artık Malzeme Çalışmalarının Çocuğun Gelişimine Etkisi

  • Çocukların yaratıcılığının ve hayal gücünün gelişimini destekleyen geniş olanaklar sunar.
  • Çocuklar değişik malzemeleri tanır, yeni sözcükler öğrenir.
  • Çocuğun el becerilerini geliştirir.
  • Proje geliştirme becerilerini kazanır.
  • Araştırma, keşfetme becerisi kazanır.
  • İş birliğini öğrenir, sözlü iletişim becerileri gelişir.
  • Problem çözme yetenekleri gelişir.
  • Çocukların kendi buluşlarını ortaya koymalarına ortam hazırlar.
  • Başarı duygusu ve öz güvenini geliştirir.
  • El-göz koordinasyonu gelişir.
  • Görme engellilerde nesneleri ve özelliklerini dokunarak tanımalarını sağlar.
  • Görme engellilerde dokunma duyusunun gelişimini destekler.